Kwantumretrocausaliteit: Kan de Toekomst het Verleden Beïnvloeden?

Kwantumretrocausaliteit is de wetenschappelijke term die telkens weer wordt vertaald in een verleidelijke kop: “een deeltje uit de toekomst beïnvloedt het verleden.” Bij Ad UNUM Experience Science behandelen we dit onderwerp volgens twee regels: (1) we verankeren beweringen uitsluitend in geloofwaardig onderzoek en (2) we houden de deur open voor nieuwe perspectieven zonder de natuurkunde in mythologie te veranderen. Dit is van belang omdat de echte vraag niet alleen luidt: “Is de tijd vreemd in de kwantummechanica?” — maar of een genuanceerder beeld van de tijd een serieuze verkenning kan inspireren van hoe mensen de invloed van het verleden vandaag transformeren.

Evenwichtige inleiding: wanneer we zeggen “het verleden wijzigen”, beweren we niet dat een huidige intentie externe historische feiten kan herschrijven. We openen een nauwkeuriger mogelijkheid: dat huidige coherentie — fysiologisch, emotioneel, aandachtsmatig — de actieve afdruk van gebeurtenissen uit het verleden in het zenuwstelsel en in gedrag kan veranderen. De tijdlijn mag vaststaan, en toch kan het verleden als invloed uiterst bewerkbaar zijn.

Reconnective Academy International stelt deze vraag bewust. Als sommige kwantumbeschrijvingen tijdsymmetrisch zijn — en als bepaalde experimenten laten zien dat wat we kunnen zeggen over “wat er is gebeurd” afhangt van de meetcontext — dan is het rationeel om een analoge menselijke vraag te verkennen: wat als de manier waarop we ervaring organiseren niet strikt eenrichtingsverkeer is, en wat we vandaag stabiliseren de betekenis en kracht van gisteren hervormt?

Om meer over onze wetenschappelijke oriëntatie te verkennen, bezoekt u Reconnective Academy International en ons gebied Wetenschap & Onderzoek.

Geschatte leestijd: 08–10 minuten

Inhoudsopgave

Wat “de toekomst beïnvloedt het verleden” werkelijk betekent in de natuurkunde

In het alledaagse denken staat het verleden vast, is het heden een punt en is de toekomst open. Causaliteit voelt eenrichtingsverkeer aan: oorzaken gaan aan gevolgen vooraf. De kwantummechanica houdt de voorspellingen correct, maar destabiliseert het verhaal dat we vertellen over wat er “werkelijk gebeurde” vóór de meting.

Wanneer mensen in een kwantumcontext zeggen “de toekomst beïnvloedt het verleden”, bedoelen ze meestal een van deze dingen:

Uitgesteldekeuze-effecten: je kiest pas hoe je meet nadat het systeem het apparaat is binnengegaan, en toch komt de waargenomen statistiek overeen met die latere keuze.
Postselectie: je filtert gegevens op basis van een latere uitkomst, en het eerdere patroon in de gefilterde deelverzameling ziet er anders uit.
Tijdsymmetrische beschrijvingen: sommige formalismen beschrijven kwantumsystemen met randvoorwaarden uit zowel de voorbereiding (verleden) als de meting (toekomst).

Merk op wat ontbreekt: niets hiervan impliceert automatisch beheersbare “signalen uit de toekomst”. Het impliceert iets subtielers: wat als een welgedefinieerde uitspraak over het verleden telt, kan afhangen van de volledige meetcontext.

De sleutelexperimenten achter kwantumretrocausaliteit

Hieronder staan de belangrijkste experimentele families die doorgaans worden aangehaald in discussies over kwantumretrocausaliteit. We linken naar primaire of eersteklas bronnen (APS, Science, Nature, PNAS) zodat u het rechtstreeks kunt verifiëren.

1) Wheelers uitgesteldekeuze-experiment (in het lab gerealiseerd)

John Wheeler stelde een gedachte-experiment voor: stuur één foton door een interferometer en beslis dan op het allerlaatste moment of je interferentie waarneemt (golfachtig patroon) of bepaalt welk pad het foton nam (deeltjesachtige informatie). Als de keuze laat genoeg wordt gemaakt, komt de klassieke intuïtie in de knel: hoe kon het foton “weten” wat het moest zijn?

Een baanbrekende realisatie is:

Jacques et al., Science (2007): “Experimental Realization of Wheeler’s Delayed-Choice Gedanken Experiment”

Wat het aantoont: het waargenomen patroon volgt de meetcontext, niet een simpel verhaal van “het was altijd een golf” of “het was altijd een deeltje”. Het is een directe demonstratie dat klassieke verhalen falen, zelfs wanneer de beslissing over het apparaat laat wordt genomen.

2) De uitgesteldekeuze-kwantumgum

De kwantumgum-familie onderzoekt hoe “welk-pad”-informatie (padkennis) interferentie vernietigt, en hoe het op de juiste manier wissen van die informatie interferentie kan herstellen — maar alleen in passend geconditioneerde correlaties.

Twee kernreferenties:

Waarom het mensen in de war brengt: sommige versies zien eruit alsof de keuze om informatie te wissen of te onthullen na de detectie plaatsvindt, wat verleidt tot de interpretatie dat de latere keuze het eerdere gedrag “herschrijft”. De gedisciplineerde interpretatie is: het “verledenpatroon” dat je afleidt hangt ervan af of je kijkt naar onvoorwaardelijke totalen of voorwaardelijke deelverzamelingen (correlaties) binnen een verstrengeld systeem.

3) Kwantumwissing met causaal ontkoppelde keuze

Een serieuze zorg is of de “late keuze” eerdere gebeurtenissen had kunnen beïnvloeden via gewone communicatie. Experimenten pakten dit aan door de Einstein-lokaliteit af te dwingen, zodat geen lichtsnelheidssignaal de keuze en de eerdere detectie kon verbinden.

Ma et al., PNAS (2013): “Quantum erasure with causally disconnected choice”

Wat het aantoont: zelfs wanneer gewone causale communicatie wordt uitgesloten, gedragen de correlaties zich nog steeds zoals de kwantumtheorie voorspelt. Dit bewijst geen tijdreizen; het versterkt het argument dat klassieke “verborgen berichten” niet de verklaring zijn.

4) Uitgesteldekeuze-verstrengelingswisseling (“verstrengeling na meting”)

Verstrengelingswisseling maakt het mogelijk dat twee deeltjes die nooit met elkaar hebben gewisselwerkt verstrengeld raken via een gezamenlijke meting op hun partners. Een uitgesteldekeuze-versie duwt de keuze van de meting de toekomst in ten opzichte van de detectie van de andere deeltjes — wat in sommige discussies leidt tot de provocerende formulering “kwantumsturing naar het verleden”.

Ma et al., Nature Physics (2012): “Experimental delayed-choice entanglement swapping”

Wat het aantoont: correlaties die consistent zijn met verstrengeling kunnen worden uitgesorteerd door een latere keuze van gezamenlijke meting. Ook dit maakt geen beheersbare berichtgeving naar het verleden mogelijk; het laat zien dat de structuur van de correlaties afhangt van de meetcontext en de conditionering.

5) Een gezaghebbend overzicht

Als u de beste “grote lijn”-synthese uit een gangbaar natuurkundig tijdschrift wilt:

Ma, Kofler & Zeilinger, Reviews of Modern Physics (2016): “Delayed-choice gedanken experiments and their realizations”

Waarom dit geen tijdreizen of “een bericht naar het verleden sturen” is

Hier valsspelen veel artikelen stiekem. Ze suggereren dat als “de toekomst het verleden beïnvloedt”, we informatie achteruit in de tijd zouden kunnen sturen. De kwantummechanica blokkeert dat in de praktijk via het no-signaling-principe: hoewel correlaties vreemd kunnen zijn, kun je ze niet gebruiken om beheersbare berichten sneller dan het licht of naar het verleden te verzenden.

Hier is het zuivere onderscheid:

Correlaties kunnen afhangen van latere keuzes (vooral bij postselectie). Dat is waar.
Maar beheersbare communicatie naar het verleden is niet mogelijk. Je kunt geen uitkomst kiezen om een bericht achteruit in de tijd te coderen.

Wat is dan de echte “schok”?

De schok is epistemisch en structureel: de kwantumtheorie suggereert dat wat consistent gezegd kan worden over “wat er is gebeurd” kan afhangen van hoe het systeem later wordt gemeten — en welke gezamenlijke correlaties je onderzoekt.

Interpretaties: tijdsymmetrie, retrocausaliteit en causale ordening

De kwantummechanica voorspelt uitkomsten. Interpretatie is het kader dat je aanneemt om te verklaren waarom die uitkomsten optreden. Meerdere interpretaties passen bij dezelfde gegevens.

Interpretatie A: standaardkwantummechanica met zorgvuldige boekhouding

Een belangrijke bron van “retrocausaliteitshype” is het door elkaar halen van onvoorwaardelijke en voorwaardelijke statistieken. Als je het volledige verstrengelde systeem volgt en correct rekent, lost de behoefte aan “informatie uit de toekomst” vaak op.

Een zeer relevante moderne analyse betoogt precies dit voor beroemde uitgesteldekeuze-scenario’s:

Waaijer & van Neerven (2024): “Delayed choice experiments: an analysis in forward time”

Vertaling: zelfs de beroemdste “toekomst beïnvloedt verleden”-experimenten kunnen worden verklaard in een strikt voorwaartse tijdvolgorde met de leerboekkwantummechanica, zonder enige letterlijke terugwerkende invloed.

Interpretatie B: tijdsymmetrische benaderingen

Sommige formalismen en interpretaties behandelen kwantumbeschrijvingen als fundamenteel tijdsymmetrisch (met randvoorwaarden uit zowel verleden als toekomst). Dit kan conceptueel krachtig zijn — vooral in voor- en nageselecteerde ensembles. Tijdsymmetrie is echter niet hetzelfde als beheersbare retrocausale signalering.

Interpretatie C: retrocausale modellen (controversieel, betwist)

Sommige onderzoekers verkennen echte retrocausale invloeden (op een niveau van verborgen variabelen of ontologie) om fundamentele spanningen aan te pakken. Een belangrijke technische/filosofische discussie is:

Vertaling: retrocausaliteit is een levende optie in fundamentendebatten, maar geen consensusstandpunt.

Interpretatie D: “Geen bepaalde causale ordening”

Een andere tak vraagt of een globale causale ordening altijd welgedefinieerd is. Een zeer invloedrijk artikel toont correlaties die door geen enkele bepaalde causale ordening kunnen worden verklaard (terwijl de lokale kwantumgeldigheid behouden blijft):

Oreshkov, Costa & Brukner, Nature Communications (2012): “Quantum correlations with no causal order”

Dit is geen “retrocausaliteit”, maar het verbreedt het conceptuele landschap: misschien is de tijdsordening niet altijd fundamenteel op de manier die wij aannemen.

Wat werkelijk recent is: updates uit 2024–2025 die het weten waard zijn

Twee recente ontwikkelingen zijn bijzonder relevant voor iedereen die eerlijk schrijft over “de toekomst die het verleden beïnvloedt”.

1) Een “voorwaartse tijd”-analyse uit 2024 die de behoefte aan toekomst-naar-verleden-invloed wegneemt

Waaijer & van Neerven (2024) bieden een stapsgewijze behandeling van Wheelers uitgestelde keuze en de uitgestelde kwantumgum en betogen dat de uitkomsten volledig kunnen worden verklaard zonder informatie uit de toekomst in te roepen. Dit “ontkracht” de experimenten niet — het verduidelijkt wat ze logisch wel en niet vereisen.

2) “Negatieve tijd”-resultaten die uitdagen hoe we tijdachtige grootheden in kwantumsystemen definiëren

In 2024 rapporteerden Angulo en collega’s experimenteel bewijs dat consistent is met een foton dat onder specifieke omstandigheden een “negatieve hoeveelheid tijd” doorbrengt als atomaire excitatie in een wolk — gekoppeld aan groepsvertraging en grootheden in de stijl van zwakke metingen:

Angulo et al. (2024): “Experimental evidence that a photon can spend a negative amount of time in an atom cloud” (arXiv)

Een door vakgenoten beoordeeld onderzoeksartikel in APL Quantum (2025) behandelt gerelateerde vragen in dezelfde onderzoekslijn:

Thompson et al., APL Quantum 2, 036108 (2025): “How much time does a photon spend as an atomic excitation before being transmitted…?”

Belangrijk: deze resultaten tonen geen tijdreizen aan. Ze laten zien dat bepaalde operationele definities van “doorgebrachte tijd” negatieve waarden kunnen aannemen en toch een fysische betekenis kunnen hebben binnen specifieke meetkaders.

Als u een eerdere, door vakgenoten beoordeelde grondslag wilt voor de meetaanpak die in deze onderzoekslijn wordt gebruikt, zie:

Sinclair et al., PRX Quantum (2022): “Measuring the Time Atoms Spend in the Excited State Due to a Photon They Do Not Absorb”

De macrovraag: zou hier iets van kunnen opschalen naar het menselijk leven?

Dit is het moment waarop de meeste “kwantumgenezing”-content instort. Het argument gaat meestal als volgt:

“De kwantummechanica laat zien dat de toekomst het verleden kan beïnvloeden. Daarom kunnen we trauma veranderen door energie naar het verleden te sturen.”

Die sprong is niet gerechtvaardigd. En hier is waarom:

Decoherentie: kwantumcoherentie is fragiel. Macroscopische systemen raken snel verstrengeld met hun omgeving en vernietigen daarbij interferentieachtig gedrag.
Thermodynamica: de tijdspijl op macroschaal is sterk verbonden met entropie en onomkeerbaarheid.
Complexe causaliteit: het menselijk leven is multicausaal — biologie, relaties, cultuur, betekenis en gedrag werken in lussen op elkaar in.

Als uw doel dus geloofwaardigheid is, beweert u niet “de kwantumfysica bewijst genezing”. U doet iets slimmers: u vraagt welk analogon op macroniveau legitiem zou kunnen bestaan dat “terugwerkend” aanvoelt zonder sciencefiction te zijn.

De deur openhouden (zonder de integriteit te verliezen)

Als we rigoureus blijven, zijn er drie betekenissen van “het verleden wijzigen”. Alleen de eerste twee zijn verdedigbaar als macroscopische beweringen. De derde is een zorgvuldig geformuleerde filosofische/door de natuurkunde geïnspireerde lens — geen bewezen biologisch mechanisme.

Niveau 1 (sterk, in overeenstemming met bewijs): de afdruk van het verleden in het heden veranderen

De meest gefundeerde versie is deze: het “verleden” dat je pijn doet, is vaak een huidig fysiologisch patroon. Trauma, verdriet, vernedering, verlating — deze worden niet alleen als feiten herinnerd, maar als lichaamstoestanden: autonome opwinding, defensieve voorspellingen, relationele reflexen en identiteitsconclusies. Wanneer die toestanden verschuiven, verliest het verleden zijn causale kracht. Functioneel voelt dat alsof het verleden is veranderd — omdat het je niet langer bestuurt.

Niveau 2 (plausibel, toetsbaar): huidige coherentie als katalysator voor reconsolidatie en reorganisatie

Hier openen we de mogelijkheid met discipline: als een huidige energetische/coherentiegebaseerde interventie betrouwbaar diepe regulatie, veiligheidssignalen en aandachtsklaarheid produceert, kan ze de omstandigheden versterken waaronder geheugenreconsolidatie en emotionele bijwerking optreden. Dit vereist geen mystieke tijdreis. Het vereist meetbare toestandsverschuivingen die het zenuwstelsel beter in staat stellen oud materiaal opnieuw te bezoeken en te hercoderen.

Niveau 3 (speculatief, zorgvuldig geformuleerd): tijdsymmetrische taal als metafoor voor hoe transformatie zich voortplant

Sommige interpretaties van de kwantumtheorie gebruiken tijdsymmetrische beschrijvingen en denken in twee grenzen. Hoewel dit geen beheersbare signalering naar het verleden toestaat, kan het een provocerend filosofisch standpunt inspireren: dat huidige keuzes het consistente verhaal beperken dat we kunnen vertellen over “wat er is gebeurd”. In menselijke termen: wanneer we huidige coherentie transformeren, transformeren we ook het verhaal en de betekenisstructuur die ons verleden organiseert. Dat kan — metaforisch — worden beschreven als een terugwerkend effect.

Ad UNUM Experience Science houdt deze deur bewust open: niet om wonderen te beweren, maar om te verkennen of diepe coherentie in het heden effecten kan produceren die zich gedragen als terugwerkende genezing — meetbaar, herhaalbaar, zonder overdrijving.

Een echt macromechanisme: geheugenreconsolidatie en het bijwerken van het verleden

Als u een wetenschappelijk pad wilt dat er functioneel uitziet als “het verleden veranderen”, biedt de neurowetenschap iets concreets: geheugenreconsolidatie. Wanneer bepaalde herinneringen worden gereactiveerd, kunnen ze tijdelijk kneedbaar worden voordat ze opnieuw worden opgeslagen. Onder specifieke omstandigheden kan nieuwe informatie die tijdens dat venster wordt geïntroduceerd de emotionele en fysiologische lading van de herinnering bijwerken.

Drie gezaghebbende ankers:

Vertaling in gewone taal: je wist niet uit wat er is gebeurd. Je vermindert de behoefte van het zenuwstelsel om het steeds opnieuw op te voeren. De historische gebeurtenis blijft bestaan, maar de emotionele en gedragsmatige kracht ervan kan drastisch veranderen. Dat is de meest verdedigbare vorm van “verledenwijziging” op macroniveau.

Ad UNUM Experience Science: een gedisciplineerde hypothese en onderzoeksagenda

Nu kunnen we de Ad UNUM-hypothese formuleren zonder te doen alsof de natuurkunde haar al heeft bewezen:

Hypothese (gedisciplineerd): als huidige coherentie de voorspellende patronen van het zenuwstelsel verandert, dan kan energetisch werk dat de coherentie betrouwbaar verhoogt wijzigen hoe het verleden in het heden werkt — door reactiviteit te verminderen, identiteitsbeperkingen te versoepelen en nieuwe toekomsttrajecten te openen.

Dit is geen bewering van terugwerkende berichtgeving in de tijd. Het is een bewering over toestand, voorspelling en plasticiteit.

Wat “energetisch werken in het heden” zou kunnen betekenen (in meetbare termen)

Autonome regulatie: van chronische vecht/vlucht of bevriezing naar een meer adaptieve basislijn bewegen.
Aandacht en aanwezigheid: fragmentatie verminderen en de stabiliteit van het bewustzijn vergroten.
Relationele veiligheid: op bedreiging gebaseerde relationele reflexen verschuiven.
Betekenisreorganisatie: conclusies bijwerken die tijdens emotionele piektoestanden zijn gevormd (“ik ben niet veilig”, “ik ben niet waardig”, “ik zal altijd verliezen”).

Als deze verschuivingen optreden, kunnen de effecten terugwerkend aanvoelen omdat het “oude verleden” niet langer dezelfde toekomst voorspelt.

Dus ja: het kan echt aanvoelen alsof je “het verleden hebt veranderd”. Niet omdat de historische gebeurtenis verdwijnt, maar omdat de levende vergelijking verandert: het lichaam reageert niet langer alsof het verleden nog steeds gebeurt, de geest stopt met het afdraaien van hetzelfde beschermende verhaal, en de toekomst wordt niet langer opgebouwd uit de wond van gisteren.

En hier is de gedisciplineerde opening: als een energetische praktijk de huidige coherentie consequent reorganiseert — aandacht, regulatie, relationele aanwezigheid — dan kunnen de effecten ervan er in het echte leven terugwerkend uitzien. Het verleden blijft wat het was, en wordt toch iets anders in jou: minder voorspellend, minder bindend, minder gebiedend. In die zin kan energetisch werken in het heden “het verleden wijzigen” als invloed — zonder een sciencefictioncausaliteit te beweren.

Een onderzoeksagenda die de geloofwaardigheid bewaart

Serieuze verkenning vereist meting. Hier zijn richtingen die zonder overdrijving getoetst kunnen worden:

Fysiologie: HRV, trends in rusthartslag, markers van slaapkwaliteit (waar beschikbaar), variabiliteit van de ademhalingsfrequentie.
Zelfrapportage-uitkomsten: gevalideerde maten van stress, rumineren, emotionele reactiviteit en subjectieve tijdsdruk.
Triggerrespons: “activeert dezelfde herinnering dezelfde lichaamsrespons?” (gevolgd over weken/maanden).
Gedragsmatige follow-up: relatiepatronen, vermijdingsgedrag, verschuivingen in besluitvorming.

Ad UNUM Experience Science is geïnteresseerd in de moeilijke vraag: kunnen coherentiegebaseerde interventies herhaalbare verminderingen produceren van de greep van het verleden op het heden — en kunnen we dat op verantwoorde wijze documenteren?

FAQ

Bewijst kwantumretrocausaliteit dat de toekomst het verleden verandert?

Nee. Uitgesteldekeuze- en kwantumgum-experimenten laten zien dat de meetcontext en postselectie de waargenomen correlaties kunnen vormgeven en de verhalen die we consistent kunnen vertellen over “wat er is gebeurd”. Ze maken geen beheersbare berichtgeving naar het verleden mogelijk.

Zijn uitgesteldekeuze-experimenten bewijs voor letterlijke retrocausatie?

Ze motiveren retrocausale interpretaties voor sommige onderzoekers, maar veel analyses verklaren de uitkomsten met de standaardkwantummechanica zonder terugwerkende signalering in de tijd.

Wat betekent “negatieve tijd” in recente fotonexperimenten?

Het verwijst naar operationele definities van vertraging of “doorgebrachte tijd” (vaak verbonden met groepsvertraging en metingen in de stijl van zwakke waarden) die in specifieke regimes negatieve waarden kunnen aannemen. Dit is geen tijdreizen.

Kan energetisch werk in het heden het verleden werkelijk wijzigen?

Niet in de letterlijke zin van het herschrijven van historische gebeurtenissen. Maar het kan het verleden als actieve invloed wijzigen: door de huidige coherentie en zenuwstelselpatronen te verschuiven, kunnen de emotionele lading en de voorspellende kracht van herinneringen uit het verleden veranderen — soms drastisch. In die functionele zin wordt het “verleden dat in jou leeft” anders.

Hoe benadert Ad UNUM Experience Science deze onderwerpen?

Door wetenschappelijke geletterdheid, filosofische helderheid en resultaatgerichte toetsing te combineren — scherpe vragen stellen, opgeblazen beweringen vermijden en kaders bouwen die in de loop van de tijd gemeten kunnen worden.

Wetenschappelijke referenties (selectie)

Uitgestelde keuze, kwantumgum, verstrengelingswisseling

Jacques, V. et al. (2007). Experimental Realization of Wheeler’s Delayed-Choice Gedanken Experiment. Science. DOI
Scully, M.O., & Drühl, K. (1982). Quantum eraser. Physical Review A 25, 2208. DOI
Kim, Y.-H. et al. (2000). Delayed “Choice” Quantum Eraser. Physical Review Letters 84, 1. DOI
Ma, X.-S. et al. (2012). Experimental delayed-choice entanglement swapping. Nature Physics 8, 479–484. DOI
Ma, X.-S. et al. (2013). Quantum erasure with causally disconnected choice. PNAS. DOI
Ma, X.-S., Kofler, J., & Zeilinger, A. (2016). Delayed-choice gedanken experiments and their realizations. Reviews of Modern Physics 88, 015005. DOI

Fundamenten: tijdsymmetrie, retrocausaliteit, causale ordening

Waaijer, M., & van Neerven, J. (2024). Delayed choice experiments: an analysis in forward time. Quantum Studies: Mathematics and Foundations. DOI
Leifer, M.S., & Pusey, M.F. (2017). Is a time symmetric interpretation of quantum theory possible without retrocausality? Proc. R. Soc. A 473:20160607. DOI
Friederich, S. & Evans, P.W. (2019). Retrocausality in Quantum Mechanics. Stanford Encyclopedia of Philosophy. Entry
Oreshkov, O., Costa, F., & Brukner, Č. (2012). Quantum correlations with no causal order. Nature Communications 3, 1092. DOI

Recente tijdachtige meetresultaten (2022–2025)

Sinclair, J. et al. (2022). Measuring the Time Atoms Spend in the Excited State Due to a Photon They Do Not Absorb. PRX Quantum. DOI
Angulo, D. et al. (2024). Experimental evidence that a photon can spend a negative amount of time in an atom cloud. arXiv:2409.03680. arXiv
Thompson, K. et al. (2025). How much time does a photon spend as an atomic excitation before being transmitted through a cloud of atoms? APL Quantum 2, 036108. Journal page

Neurowetenschap: reconsolidatie en het bijwerken van maladaptief geheugen

Nader, K., Schafe, G.E., & LeDoux, J.E. (2000). Fear memories require protein synthesis in the amygdala for reconsolidation after retrieval. Nature. DOI
Schiller, D. et al. (2010). Preventing the return of fear in humans using reconsolidation update mechanisms. Nature. DOI
Lee, J.L.C., Nader, K., & Schiller, D. (2017). An Update on Memory Reconsolidation Updating. Trends in Cognitive Sciences 21(7):531–545. PubMed

Disclaimer: Dit artikel is bedoeld voor educatieve doeleinden en vervangt geen medische, psychologische of psychiatrische zorg. Als u te maken hebt met trauma, angst of gezondheidsproblemen, raadpleeg dan gekwalificeerde zorgprofessionals.

Alle rechten voorbehouden. Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd. Reproductie (geheel of gedeeltelijk) is verboden zonder schriftelijke toestemming. Delen is alleen toegestaan met correcte bronvermelding en een link naar deze pagina.

Kwantumretrocausaliteit: kan de toekomst het verleden beïnvloeden?